tat

Pervari Balı

Pervari balı kalitesinin en önemli göstergelerinden biride yüzlerce çiçek ve bitkinin meydana getirdiği flora çeşitliliği ile ortaya çıkmaktadır. Ülkemizin şirin illerinden biri olan Siirt Pervari ilçesinin dağlık kesimlerinde üretilmekte olan bal Türkiye’nin en değerli karakovan balları arasında yer almaktadır. Binlerce arının, tabiri yerinde ise 1001 çeşit çiçeği dolaşan arılar peteklere boşalmasıyla meydana gelen bu eşsiz, lezzetli ve şifa kaynağını balı herkese özellikle kalp, karaciğer, bağırsak, mide, tansiyon, kan dolaşımı ve damar hastalıklarına şiddetle tavsiye edilmektedir.

Pervari balını diğer ballardan ayıran diğer bir önemli özelliği ise, geleneksel usullerle uygun olarak karakovan ve örme sepetlerde imal edilmesidir. Siirt Karakovan Pervari Balı’nın diğer birçok yöremizde üretilen sarı renkli bala göre daha beyazımsıdır.

Pervari Balının, kalp, karaciğer, bağırsak, mide, tansiyon, kan dolaşımı ve damar hastalıklarına iyi geldiği bilinmektedir. Sigara içenlerin yemek borusunu temizlemek için de tercih ettiği balın, afrodizyak etkisi de vardır. Bu özellikleri sebebiyle Pervari Balı ülkemizde şifa kaynağı olarak görülen ve aranan birkaç baldan birisidir. Lezzeti, şifası ve kalitesiyle aranan bir bal olan Pervari Balı Osmanlı saraylarında da tüketilen bir bal olarak bilinmektedir.

Siirt Fıstığı

Asya, Avrupa ve Afrika olmak üzere 20 ülkeye ihraç edilen Siirt fıstığı, iri taneleri ve yüksek çıtlak oranı nedeniyle önemli bir popülariteye sahiptir. Tüm aromasını Siirt yöresi ve çevresindeki topraktan, havadan ve sudan alan coğrafi işaretli Siirt fıstığı hem lezzetiyle hem boyutuyla fark yaratmaktadır. Yetiştiği coğrafyadaki düşük nem oranı ve özel toprak yapısı sayesinde bölgedeki en kaliteli fıstık olan Siirt fıstığı, lezzetinin yanı sıra tanelerinin büyüklüğü ve ağzının açıklığı ile ön plana çıkmaktadır.

Siirt fıstığının yetiştirilmesi zor ve zahmetli olduğu için oldukça değerlidir. Siirt fıstığın içerisindeki yağ ve protein insan vücudunun gerek duyduğu miktarda olduğu için 1 kg fıstık bile mideyi rahatsız etmeden kolayca tüketilebilir. Lezzetli olmasının sırrı yöresinin ikliminden de kaynaklanmaktadır. Nem miktarının az olması fıstıklar için ideal bir ortam oluşturmaktadır.

Günlük yaşamda insanların en sık tükettikleri atıştırmalığın kavrulmuş tuzlu fıstık olduğu söylenebilir. Kavrulmuş tuzlu fıstık, arkadaş ortamlarında, sosyal hayatta, çay sohbetlerinde kaliteli bir ikramlık olarak ön plana çıkmaktadır.

E, B ve C vitaminleri açısından oldukça zengin olan bu nefis fıstık kan şekerinin yükselmesini önlediği de biliniyor. Kandaki kolesterol seviyesini düşüren ve vücuda enerji vererek bedeni ve zihni kuvvetlendiren bu mucizevi lezzeti çocuklarınızla birlikte güvenle tüketebilir, Tatlılarınıza, keklerinize ve kurabiyelerinize de lezzet katabilirsiniz.

Tayfi Üzümü

Vadi boyunca yetişen üzümün, aranılan ve sevilen bir ürün olduğunu, genellikle sulu ve nem oranı yüksek arazilerde yetişen üzümün, uzunca tanelidir. "Mayhoş” tadı, iri uzunca taneleri ve bol sulu olması nedeniyle Siirt'in vazgeçilmez ürünlerinden birisi. Tayfi üzümü, dolgun görünüm ve enfes tadıyla meşhurdur. Bu üzüm Taif'ten Siirt'e göçle getirildiği için Taifi (Tayfi) adını almıştır.

Zivzik Narı

Köylülerin geçim kaynağı olan, tamamen organik tarım metotlarında yetiştirilen zivzik narı ince kabuğu, kendine has tadı ve aroması ile büyük talep görmektedir. İsmini aldığı Zivzik köyü olarak bilinen (dişli nar) köyünde ve çevresindeki köylerde 2000 ton zivzik narı rekoltesi bulunmaktadır.

Ayrıca, sonbaharda toplanıp Kış ayları için depolanan Zivzik Narı, kışın depolardan çıkarıldığı zaman kabukları sertleşmiş olur. Ancak içteki tanelerin özü ekşi olan bu meyve olgunlaşarak tatlanır.

Bilim adamları, özellikle de enfeksiyon hastalıkları açısından risk altında olduğumuz bu kış aylarında bol bol nar tüketmeyi öneriyorlar.

Cennet meyvesi olarak anılan nar, sağlık açısından kış aylarında bol bol tüketilmesi gereken bir meyve olup, yaz aylarında da serin meyve suyu ya da ferahlatıcı bir kokteyl olarak karşımıza çıkar.

İnsan sağlığına olan faydalarını saymakla bitirmek mümkün değil. Onun sadece meyvesi değil, çiçeği, çekirdekleri, suyu ve kabukları da çeşitli karışımlar halinde tıbbi olarak kullanılır.

Büryan Kebap

Yurdun başka yerlerinde de yapılan Büryan Kebap basitçe: bütün bir kuzu veya oğlağın bir demirle arka bacaklarından, dibine köz yerleştirilmiş 1- 1,5 metre derinliğinde bir kuyuya sarkıtılarak kuyunun ağzının da çamurla kapatılması yöntemiyle pişirilir.

Mumbar

Siirt Mumbarı, kentin köklü mutfak geleneğini yansıtan; lezzeti kadar hazırlanış süreciyle de öne çıkan yöresel bir yemektir. Temel malzemesi olan kuzu bağırsağının pirinç, kıyma ve baharatlarla doldurulmasıyla hazırlanan mumbar, uzun ve özenli bir pişirme sürecinden geçer. Siirt sofralarında özellikle özel günlerde ve kalabalık yemeklerde yer bulan bu yemek, bölgenin paylaşım kültürünü ve gastronomik zenginliğini deneyimlemek isteyenler için özgün bir tat sunar.

Otlu Peynir

Otlu Peynir, Siirt mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden biridir. Bu peyniri özel kılan, yörede sirik otu olarak bilinen yabani bitkinin kattığı kendine özgü aroma ve besleyici değerlerdir. Protein, kalsiyum ve B2 vitamini açısından zengin olan sirik otu, peynire hem lezzet hem de karakter kazandırır.

Siirt’in Pervari ilçesine bağlı Çemekare bölgesinde, karların erimesiyle birlikte doğal olarak yetişen bu ot, mayıs ayında toplanır. Ekimi yapılmayan sirik otu, Doğu Anadolu’da özellikle Siirt ve Van’da otlu peynir yapımının temel malzemesidir.

Otlu peynir, kış ayları için tuzlanarak bidonlara alınır ve geleneksel yöntemle toprağa gömülerek saklanır. Bu doğal muhafaza yöntemi, peynire daha yoğun ve özgün bir tat kazandırır. Siirt’te otlu peynir yalnızca bir yiyecek değil, kuşaktan kuşağa aktarılan bir mutfak geleneğidir.

Pervari Tereyağı

Pervari Tereyağı, Siirt’in yüksek rakımlı yaylalarında doğal bitki örtüsüyle beslenen koyun ve keçilerin sütünden elde edilmektedir. Bölgede “semen” ya da “run” adıyla bilinen bu tereyağı, tuzlu ve tuzsuz olmak üzere iki farklı şekilde üretilir. Özellikle Pervari ve Şirvan ilçeleri çevresinde, yaylacılığın yaygın olduğu köylerde üretilen tereyağı, yöre mutfağında önemli bir yere sahiptir.

Zengin aroması; hayvanların doğal meralarda beslenmesinden ve üretimin geleneksel yöntemlerle yapılmasından kaynaklanır. Tereyağı, süt yağının ayrıştırılmasıyla genellikle evlerde ve tamamen el emeğiyle hazırlanır. Siirt’te üretilen tereyağı, yerel pazarlarda yoğun ilgi görmekte; zamanla çevre illere ve büyük şehirlere de ulaştırılmaktadır.

Tuzlu tereyağı, Siirt mutfağında özellikle sabah kahvaltılarında tercih edilir ve taze ekmek ile çay eşliğinde tüketilir. Tuzsuz tereyağı ise daha çok yemeklerde kullanılır. Geçmişte kış ayları için büyük kaplarda saklanan tereyağı, uzun kış gecelerinde kurulan çay sofralarının da vazgeçilmezlerinden biri olmuştur. Üretim biçimi ve doğal koşullarıyla Pervari Tereyağı, Siirt’in geleneksel mutfak kültürünü yansıtan önemli yöresel ürünler arasında yer almaktadır.