Ege bölgesinin en verimli vadilerinden birinde yer alan Birgi pitoresk tarihi bir Ege köyüdür. İzmir’in Ödemiş ilçesine bağlı olan bu şirin köy antik çağlardan bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olup klasik Selçuklu ve Osmanlı mimarisini sergileyen evlerini günümüze kadar muhafaza etmiştir. Çok iyi bir şekilde restore edilmiş geleneksel evleri ve Arnavut kaldırımlı sokaklarının yanı sıra, geleneksel kentsel yerleşim düzenine hâkim Birgi Ulu Camii ile Ege’nin görülmeye değer lokasyonları arasında yer alır. Selçuklu sanat geleneğinin eşsiz örneklerini, Ulu Caminin süslemeleri, ahşap işleri ve çinilerini de burada görmeniz mümkün.
Tarihi Bir Başkent
5000 yıllık tarihiyle, zengin bir kültür ve etkileyici güzelliğe sahip olan Birgi, Anadolu’ da Beylikler Dönemi'nde Aydınoğlu Beyliği’ne başkentlik yapmıştır. 200’ün üzerinde Tescilli Kültür Varlığı ile Birgi 2012 yılından beri “UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi”nde yer almaktadır.
Batı Anadolu’da kendini korumayı başarabilmiş kentlerden öne çıkanlar arasında olan Birgi, kendine has mimari dokusuyla, cumbalı evleri ve konaklarıyla, camileriyle, türbeleriyle, hamamlarıyla, medreseleriyle, çeşmeleriyle, külliye ve daha birçok eseri ile beylikler döneminden başlayarak günümüze taşınmış bir müze kent özelliği taşımaktadır.
Tarihten gelen pek çok önemli yapıya ev sahipliği yapan Birgi’nin daracık sokaklarında yürürken çok keyif alacak, tarihi Çınar ağaçlarının altındaki otantik köy kahvelerinde soluklanıp köyün sakinleriyle oldukça samimi bir sohbete katılacak, bu şirin köyün tarihini, kültürünü onlardan dinleme fırsatı bulacaksınız.
Büyüleyici Bir Açık Hava Müzesinde Eşsiz Bir Gezinti
İzmir’in Ödemiş ilçesine 7 km. uzaklıkta, Ödemiş ve çevresinin kültür ve inanç turizmi merkezi olan Birgi 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girmiştir. Zengin kültürü ve doğal güzellikleriyle dikkat çeken Birgi’de, 18. yüzyıla dayanan geleneksel konut dokusunun nadide örneklerini görme şansına sahipsiniz.
Yemyeşil doğası, anıtsal yapıları, geleneksel konutlarıyla oldukça renkli bir tarihi dokuya sahip olan Birgi, 1996 yılında SİT alanı ilan edilerek ilk koruma altına alınan köy olmuştur. Batı Ege’nin en yüksek dağı Bozdağ’ın eteklerinde konumlanan bu köy ziyaretçilerini 12. yüzyıldan itibaren günümüze kadar ulaşan mimari yapıları ve eserleriyle adeta büyülemektedir.
Dönemin Mimarisini Yansıtan İki Önemli Yapı
Aydınoğlu Mehmet Bey Camii (Ulu Camii)
Genellikle Selçuklu dönemi mimarisinde rastlanan ahşap tavanlı kırma çatı ile örtülü olan Ulu Camii’nin, kündekâri tekniği ile yapılan minberi, ustası tarafından 7 yılda tamamlanabilmiştir. Camii yapılış tarzındaki sadeliği ve ince sütunlarının gösterişten uzak başlıkları ile Anadolu Beylikleri Dönemi'nin yerleşik hayat tarzının güzel bir göstergesi niteliğindedir.
Çakırağa Konağı
On sekizinci yüzyıldan günümüze ulaşan Çakırağa Konağı, o dönemde Ege bölgesine özgü mimari ve süsleme tarzını yansıtan önemli yapılardan biridir. Sivil mimarlık örneklerinin en ihtişamlısı olan bu Konak Birgi’de mutlaka görülmesi gereken yapılardandır.
Aydınoğulları Türbesi, Sultan Şah Türbesi, Ataullah Efendi Medresesi (İmam-ı Birgivi Medresesi), Kale Medresesi, Osmanlı Hamamı, Sasalı Hamamı (Kırk Kızlar Hamamı), Sandıkeminioğlu Konağı, Kerimağa Konağı, Çarşı Çeşmesi, Karaoğlu Camii, Şeyh Muhiddin Hamamı (Çukur Hamam), Dervişağa Darü’l Hadisi (Çukur Medrese), Dervişağa Camii, Koca Çeşme (Bıçakçı Esseyit Hacı Ali Ağa Çeşmesi), Hafza Hatun Çeşmesi (Taşpazar Çeşmesi), Demirbaba Çeşmesi, Paşa Çeşmesi, Akmescit (Elif) dede Çeşmesi, Gözetleme Kulesi, Sıbyan Mektebi, Güdük Minare Mescidi, Demirli Mağaza, İmam-ı Birgivi kabristanlığı inanç turizmi kapsamında ziyaret edilecek diğer önemli yapılardandır.
Ege’nin Lezzetlerinden Oluşan Eşsiz Bir Sunum
Evliya Çelebi’nin 72 meyvenin yetiştiğinden bahsettiği bereketli topraklarda uygun iklimi sayesinde bölgeye özel sebze ve meyvelerin yetiştiriciliği yapılmaktadır. Doğanın oldukça cömert davrandığı bölgenin sahip olduğu bu tarımsal zenginlik göze olduğu kadar damağa da hitap etmektedir.
Tamamen doğal ürünlerden oluşan meşhur kahvaltısını tatmalı, Ege bölgesine has, tereyağlı keşkek, çatal çorba, ekmek dolması, kabak çiçeği dolması, köy tavuğu etiyle ve köy tavuğu suyuyla yapılan kestirme çorbası, organik ot kavurmaları ve salataları (ısırgan, ebegümeci, turp otu) mutlaka Birgi’de denemelisiniz.
Tarihi İpek Yolu Üzerinde Bir Ticaret Merkezi
Tarihi İpek Yolu Üzerinde yer alan ve eski çağlardan beri önemli bir ipek üretim merkezi olmuş Birgi’de İpek ve dokumacılığın 1500 yıl önce başladığı tahmin edilmektedir. 17. Yüzyılda Evliya Çelebi Birgi’den yüklerle bütün şehirlere ipek gönderildiğini belirtmiştir.
Geleneksel Türk el sanatlarında önemli bir yeri olan ipek dokumacılığı, şimdilerde sanayi tipi tezgahlarıyla da sürdürülmektedir. Birgi’de İpek dokuma tezgahları ile geleneksel el sanatları merkezlerini ziyaret etmeli, meşhur İpeğiyle dokunmuş ürünlerinden almadan Birgi’den ayrılmamalısınız.
