تجربهها
حیاط سوم کاخ توپکاپی، که با ساختمانی در بخش شمال-شرقی میدان اندران مشخص است، جایی است که آثار مقدس حضرت محمد (ص) نگهداری میشوند و به معرض نمایش درآمدهاند.
این منطقه با نام موکَدَس اِمانِتلِر دایرِسی شناخته میشود و بزرگترین مجموعه آثار مقدس را در نوع خود در جهان دارد، شامل اشیای شخصی حضرت محمد (ص)، خلیفهها و حتی عصای حضرت موسی که غیرمنتظره است. اشیای به نمایش گذاشتهشده توسط سلطان سلیم قاطع در سال 1517 و پس از آنکه وی شهرهای مکه و مدینه را فتح کرد و خود را خلیفه آنها خواند، به استانبول آورده شدند.
زمانی که خانه کعبه بهصورت سالیانه بازسازی میشد، بخشهایی از مسجد به عنوان تزئینی برای مساجد دیگر مرتب نگه داشته میشد. اتاق گنبدین با کاشیهای ایزنیک و آیاتی از قرآن مزین شده است، بعلاوه یک ست ارزشمند شیروانی سقف، یک دَر با حکاکی ظریف و کلیدهای قدیمی کعبه نیز در آن نگهداری میشوند.
درست در مقابل ورودی چهار قداره متعلق به چهار خلیفه اول و همچنین اولین نسخه قرآن، که بر روی پوست آهوی کوهی نوشته شده است، قرار دارند.
در سمت راست آن اتاق محمد (ص) قرار دارد، و در جلوی این اتاق اتاقکی است که یک امام (رهبر دینی) آیاتی را از قرآن برای 500 سال متوالی قرائت کرده است.
این سنت توسط سلطان محمد دوم شروع شد و فضایی را برای جمعآوری آثار مقدس در داخل فراهم میکند. پارچه طلایی که روزگاری سنگ سیاه در حیاط مرکزی کعبه در مکه را پوشانده بود، اکنون در این نمایشگاه در معرض دید عموم قرار داده شده است، چراکه پارچه جدید هرساله برای کعبه آماده میشود. قابهای نمایش در اینکه تقریباً همیشه در پشت بازدیدکنندگان دینداری پنهان است که از طریق اشیای مقدسی مانند موها، دندان، جای پاها و حتی خاک قبر پیامبر با روح او رازونیاز میکنند. ردای مقدس، که مقدسترین شیئ در این مجموعه است، در داخل یک جعبه طلایی قرار دارد و در پشت یک درب میلهدار پنهان شده است.
پس از اینکه این اشیای مقدس به عثمانیها تحویل داده شدند، آنها در حرم همایونی (حرم سلطنتی) نگهداری میشدند؛ سرانجام برای نمایش به این منطقه آورده شدند. از اینرو، این منطقه را با نام آپارتمانهای هیرکائی سعادت (ردای پیامبر) یا موکَدَس اِمانِتلِر دایرِسی نیز میشناسند، که قبلاً به آن اشاره شد. این منطقه، که در دوران حکومت محمد دوم اساساً به نگهداری از اشیای مقدس اختصاص یافته بود، در دوران حکومت سلطان محمد دوم تأسیس شد. اتاقهای این مکان در طول زمان تغییر داده شدند، بازسازی شدند و به تعداد آنها افزوده شد.
هاس اودا (اتاق محرمانه) که در آن ردای پیامبر نگهداری میشد، بخش اصلی این ساختمان را تشکیل میدهد؛ ورودی تاقدار این بخش دارای خطاطی کَلیمهای توحید (کلمهٔ توحید) توسط سلطان احمد سوم است. گنبد هاس اودا، که نسبت به اتاقهای دیگر بلندتر است، بر روی چارچوبی با دوازده پنجره تاقدار قرار گرفته است.
دوبیتیهایی از قصیده برده بوصیری (قصیده رداء) با سبک خطاطی ثلث در نواری که بخش بالایی دیوارهای کاشیکاریشده را مزین کرده است، نوشته شده است.
از آنجایی که اتاق کنار هاس اودا نوعی اتاق پذیرش بود که در آن سلطان مسئولین ردهبالا را میپذیرفت، این اتاق با نام آرژانه (اتاق نمایش/پذیرش) نیز نامیده میشد. نامهای منسوب به پیامبر (ص)، جای پای او، مهر، بخشی از دندان، موی محاسن او، خاک قبرش و برخی از اشیای مقدس دیگر در این اتاق نگهداری میشوند.
